محمد بن مسافر
Muhammad b. Musafir
۹۱۹–۹۴۱ م
شمیران را پایتخت کرد. ابودلف جهانگرد ساختمان‌ها و آبادی آن را ستود. در ۹۴۱ دو پسرش او را برکنار کردند.
سده‌های میانه
سالاریان (مسافریان)
Sallarids (Musafirids)
⏳ ۹۱۹–۱۰۶۲ م🏛 پایتخت: شمیران در طارم👑 ۲ فرمانروا📜 ۶ رویداد
دودمانی دیلمی که از شمیران در طارم، کنار سفیدرود، برخاست و در سدهٔ دهم بخشی از آذربایجان، اران و ارمنستان شرقی را گرفت. با جستانیان پیوند خویشی داشتند. پس از ۹۴۱ به دو شاخه تقسیم شدند. پس از ۱۰۶۲ منابع دربارهٔ آنان خاموش‌اند و احتمالاً اسماعیلیان الموت به کارشان پایان دادند (ایرانیکا).
گستره‌ی فرمانروایی
طرح ساده‌شده‌ی قلمرو سالاریان (مسافریان) در اوج گسترش. مرزهای دوران پیشامدرن سیال بودند؛ این نقشه تنها برای جهت‌یابی است.
فرمانروایان
مرزبان یکم
Marzuban I
۹۴۱–۹۴۹ م
پسر محمد. سه سال پس از آن‌که رکن‌الدوله بویهی در ۹۴۶–۹۴۷ ری را گرفت، نزدیک قزوین از او شکست خورد و اسیر شد.
گاه‌شمار
پادشاهان (طلایی) و رویدادها (رنگ دودمان) به ترتیب زمان؛ رویدادهای کلیدی پررنگ‌ترند.
- آغاز پادشاهی · ۹۱۹–۹۴۱ م👑 محمد بن مسافر
- بنیان‌گذاری · ۹۱۹ ممحمد بن مسافر علی بن وهسودان جستانی را در قزوین کشت
- آغاز پادشاهی · ۹۴۱–۹۴۹ م👑 مرزبان یکم
- رویداد · ۹۴۱ مبرکناری محمد به دست پسرانش و تقسیم دودمان به دو شاخه
- رویداد · ۹۷۹ مابراهیم یکم بیشتر سرزمین‌های آذربایجان را به روادیان باخت (۹۷۹ یا کمی پس از آن)
- رویداد · ۱۰۴۲ م«سالار طارم» به طغرل سلجوقی سر سپرد و ۱۰۰٬۰۰۰ دینار خراج داد
- فرهنگ و هنر · ۱۰۴۶ مناصرخسرو از دادگری و امنیت در سرزمین «جستان ابراهیم» در دیلم یاد کرد
- فروپاشی · ۱۰۶۲ مطغرل از مسافر پسر ابراهیم خراج گرفت؛ آخرین یاد از این دودمان
منابع و کتاب‌شناسی
- [مرجع]Jostanids, Encyclopædia Iranica
- [مرجع]Mosaferids, Encyclopædia Iranica — C. E. Bosworth
تاریخ‌ها بر پایه‌ی اجماع پژوهشی (ایرانیکا، تاریخ کمبریج) است؛ «ح.» نشانه‌ی تاریخ تقریبی یا مورد اختلاف است.