شمس‌الدین یکم محمد
Shams al-Din I
۱۲۴۵–۱۲۷۸ م
در ۱۲۴۵ هرات را گرفت و مغولان او را فرمانروای محلی پذیرفتند. ایلخان آباقا او را در تبریز به زندان انداخت و در ۱۲۷۸ زهر داد.
سده‌های میانه
آل‌کرت
Kartids
⏳ ۱۲۴۵–۱۳۸۹ م🏛 پایتخت: هرات👑 ۴ فرمانروا📜 ۴ رویداد
دودمانی از خراسان شرقی با پایتخت هرات که در آغاز دست‌نشاندهٔ مغولان بود. خود را وارث غوریان می‌دانستند. پس از فروپاشی ایلخانان مستقل شدند. به گفتهٔ ایرانیکا ماندگاری‌شان بیشتر از «دیپلماسی ماهرانه» بود تا از جنگ، و بیشتر اهمیتشان در تاریخ افغانستان امروز است.
گستره‌ی فرمانروایی
طرح ساده‌شده‌ی قلمرو آل‌کرت در اوج گسترش. مرزهای دوران پیشامدرن سیال بودند؛ این نقشه تنها برای جهت‌یابی است.
فرمانروایان
غیاث‌الدین
Ghiyath al-Din
۱۳۰۸–۱۳۲۹ م
دست‌نشاندهٔ وفادار ایلخانان بود و در ۱۳۲۶ به حج رفت.
معزالدین حسین
Mu'izz al-Din Husayn
۱۳۳۲–۱۳۷۱ م
پس از ۱۳۳۵ استقلال یافت. ایرانیکا فرمانروایی دراز او را «دوران رونق» می‌خواند.
غیاث‌الدین پیرعلی
Pir Ali
۱۳۷۱–۱۳۸۱ م
در ۱۳۸۱ تیمور هرات را گرفت و او را اسیر کرد و بخشید. در ۱۳۸۹ تیمور آخرین شاهزادهٔ کرت را از میان برداشت.
گاه‌شمار
پادشاهان (طلایی) و رویدادها (رنگ دودمان) به ترتیب زمان؛ رویدادهای کلیدی پررنگ‌ترند.
- آغاز پادشاهی · ۱۲۴۵–۱۲۷۸ م👑 شمس‌الدین یکم محمد
- بنیان‌گذاری · ۱۲۴۵ مشمس‌الدین از دژ خیسار بیرون آمد و هرات را گرفت (حدود ۱۲۴۵)
- رویداد · ۱۲۷۸ ممرگ شمس‌الدین در زندان ایلخان در تبریز
- آغاز پادشاهی · ۱۳۰۸–۱۳۲۹ م👑 غیاث‌الدین
- آغاز پادشاهی · ۱۳۳۲–۱۳۷۱ م👑 معزالدین حسین
- آغاز پادشاهی · ۱۳۷۱–۱۳۸۱ م👑 غیاث‌الدین پیرعلی
- نبرد · ۱۳۸۱ متیمور هرات را گرفت
- فروپاشی · ۱۳۸۹ متیمور آخرین شاهزادهٔ کرت را از میان برداشت
منابع و کتاب‌شناسی
تاریخ‌ها بر پایه‌ی اجماع پژوهشی (ایرانیکا، تاریخ کمبریج) است؛ «ح.» نشانه‌ی تاریخ تقریبی یا مورد اختلاف است.